Dema Nû, Büyükşehir Belediyesi Güzel Sanatlar Galerisi’nde 110 Kürt şahsiyetinin portrelerinden oluşan “Kürt ünlüleri” adıyla resimlerini sergileyen  Nevin Güngör’ü ziyaret etti.
Kürt tarihinde, kültüründe önemli izler bırakan şahsiyetlerin portrelerini kendi estetik anlayışıyla yeniden yorumlayan Güngör’ün sergisi Kürt mücadelesinin sürekliliğinin bir özetini sunuyor.
Sergide yer alan resimleri, biyografileriyle bir kitapta toplayan Nevin Güngör ile yaptığımız röportajı yayınlıyoruz

Dicle Amedi
Önemli Kürt şahsiyetlerinin portrelerinden oluşan bir sergi  fikri nasıl doğdu?
Kürdistan’da sürekli gezdiğimde şunu fark ettim, böyle giderse gelecekteki kuşaklar kendi tarihlerinden haberdar olamayacaklar düşüncesine kapıldım. Kendim dahil bizim kuşağımızın bile önemli Kürt ünlüleri ve olayların fazla bilincinde olmadığımızı fark ettim. Bu anlamda bu boşluğu doldurmaya çalıştım. Belli çevrelerdeki entelektüeller bile 30 dan fazla Kürt önemli şahsiyetlerinin isimlerini sayamıyordu. Bende böyle bir proje oluşturmak fikri oluştu.  Birkaç resim yaptıktan sonra bunu yakın çevremdeki insanlarla paylaşmaya çalıştım. Çevremdeki insanlar çalışamaya devam etmem konusunda baskı yaptı. Eşimde bu konuda çok yardımcı oldu. Bugüne kadar hiç önemli şahsiyetlerin yanı sıra biyografi  ve anekdotların bir arada olduğu bir çalışma olmamıştı. Ben resim çizerken eşimde bunların biyografisini hazırladı. Eşim Ayhan Güngör’le birlikte Kürt aydınları, Kürt kurumlarıyla, yayın evleri ile  görüştük, tartıştık. Bu resim çalışması sergisi ve kitap çıktı ortaya.

Ne kadar zamanda hazırladınız?
Toplam 3 yılımızı aldı bu çalışma. Ben yemek saatleri dışında bütün zamanımı bu resimleri hazırlamakla geçirdim. 3 yıl boyunca ben ve eşim hep bu çalışma üzerinde durduk. Evimize gelen misafirlerle bile bu çalışma dışında hiçbir şey paylaşamadık. Yoğun ve sancılı bir süreç oldu.

Resimlerde kullandığınız renkler aynı. Renkleri fazla kullanmadığınız görülüyor?
Benim resimlerimde aslında renk vardır. Lavi tekniğiyle çalıştım. Malzemem çini mürekkebidir.   Lavi tekniği dünyada en zor olan resim tekniğidir. Zeminle birlikte 5 renk kullandım. Siyah beyaz tarihe ancak böyle izdüşümde bulunabilirdim. Onun için. Lavi tekniğini tercih ettim. Bir de, dünyaya “bakın işte Kürtlerde en zor teknikle sanatta var” mesajını vermek istedim. Siyah beyaz renkler tarihe denk düşer. Ahmedê Xanî’yi ben nasıl renkli yapabilirdim. Çünkü fotoğraf makinesi 18. yy’lın sonunda, 19yy’lın  başında  icat ediliyor. Siyah beyazdı. 20. yy. dan sonra renkli fotoğraflar kullanılmaya başlandı. Bu nedenle böyle bir çalışma yaparken böyle bir teknik kullanılmalıydı. Bende bu tekniği kullandım. Aldığım eleştirilerle  bu tekniği kullanmamın inanılmaz bir şekilde doğru olduğuna inandım.

Kürt kadın ressam olmak ne tür avantajlar ve dezavantajlar getirdi?
Kürt sanatçıları  arasında bir kadın olarak yer almak çok avantajlı bir durum. Ama bunun dezavantajı da dünyada olduğu gibi ülkemizde de kadın sorunu var. Kürtlerde çok ciddi şekilde kadın sorunları var. Bir kadın olarak ne kadar rüştünü ispatlasan da yinede söz sahibi olamıyorsunuz toplum içinde. Gönül isterdi ki kadın sanatçı yazar-çizer sayısı çok olsaydı. Onlarla sohbet edip sanatsal etkinlikleri paylaşsaydık. Ama ne yazık ki erkeklerle bunu yapıyoruz. Kadının bakış açısı erkeğinkiyle farklıdır.

Önümüzdeki sürece yönelik ne tür çalışmalar yapacaksınız, hedefiniz var mı?
Kürt ulusal bilincinin gelişmesi için değerleri ortaya çıkaracak çalışmalara ihtiyaç vardır. Bende böyle bir çalışma yapmak için çaba harcıyorum. Bu sergideki resimler bunun bir yönüydü. Bundan sonra Kürt kostümleri üzerine çizimler ve bunları kayıt altına alarak, bir moda katalog kitabı çıkartmak ve uluslar arası bir defile yapmayı düşünüyorum.  Bu konu çok zor bir konu. Bu proje kısa sürede tamamlanabilecek bir proje değil. 5-6 yıl sürecek bir çalışma gerektiriyor. Buradan herkese seslenmek istiyorum. Bu çalışmaya destek olmalarını bekliyorum. Diyarbakır’dan başlayarak, bütün Kürt illerindeki kıyafetleri yeni baştan ortaya çıkarmaya çalışacağız.
Nevin Güngör Kimdir
1961 Siverek doğumlu olan Nevin Güngör İlköğrenimini Siverek’te, Orta öğrenimini ise İstanbul’da tamamladı. 1983 yılında Ayhan Güngör’le evlendi. 2 yıl Stilistlik eğitimi alan Güngör 9 yıl süresince stilist olarak çalıştı. Tek çocukları olan Fırat’ın doğumunun ardından işini bırakmak zorunda kaldı. Evde Kürt kadın kostümleri üzerine desen çalışması yaptı. “Renklerin gizemine” kapılarak resim yapmaya başlayan Güngör daha sonra çalışmalarını çevredekilerin önerisiyle birlikte genişleterek kamuoyuyla paylaştı.
Bu güne kadar 14 ayrı sergi açan Güngör ilk sergisini 1997 yılında İstanbul’da açtı. Güngör sırasıyla Diyarbakır, Hakkari Van, Tunceli, Urfa, Berlin’de resimlerini sergiledi.