Çapkirina berhemên Cegerxwîn û Weşanên Roja Nû

Haluk OZTURK

Şair û nivîskarê bi nav û deng Seydayê Cegerxwîn di sala 1979-a de ji Kurdistana Surîyê derket û hat li Swêdê bi cî bû. Wî jîyana xerîbîyê bijartibû ji bona xatirê ku bikaribe li vî welatî pirtûkên xwe bide çapkirin. Ji ber ku li welatê wî, li Kurdistana wî ya ezîz hertiştekî kurdayetiyê qedexe bû, çapkirina pirtûkên kurdî, rojname û kovarên kurdî jî. Di destê Cegerxwîn de bi dehan berhemên wî yên neçapkirî hebûn û li benda çapkirin û belavkirinê bûn.

Di eynî salê de ez jî hatim Swêdê. Min Seyda li cem hevalên Riya Azadî (û KOMKARê) dît. Berê min wêneyê wî di rojnama ROJA WELAT de dîtibû. Pê re hevpeyvînek kiribûn. Dema min bi destê wî girt û kêfxweşî dayê heyecanek kete dilê min. Ew navê mezin ku di zarotiya me de mellayên welatparêz behs dikirin, ew mellayê sosyalîst ku Şivan Perwer helbestên wî bi strankî ji milletê kurd re digot aniha li cem min, li pêşberî min rûniştibû. Min xwe bextiyar hîs dikir. Dûra ez jî bi hevalên KOMKARê re, di serî de bi Salih Înce û Hanefî Celebli re ketim nav proja çapkirina kitêbên Cegerxwîn. Hingê Roja Nû di formata rojnameyekî de bi kurdî û tirkî derdiket. Ez û Seydayê Cegerxwîn jî ketin nav desta nivîskarên rojnamê. Hevkariya me herwisa di mîzampajkirin û çapkirina çend hejmarên rojnama "Gulîstan" de jî hebû. Ev weşana peryodîk, organeke Partiya Pêşverû Ya Kurdên Suriyê bû û li dervayî welat derdiket. Cegerxwîn berpirsiyarê wê bû.

Di sala 1980 de me di nav Weşanên Roja Nû de, dîwana Cegerxwîn ya çaran bi navê "RONAK" çapkir û belavkir. Heta wefata wî, sala 1984-a me çar dîwanên wî çapkirin: "Ronak", "Zend-Avista", "Şefaq" û "Hêvî". Kurdên Ewropayê, xasima yên ku piştî Cunta Faşîst a Tirk derketibûn dervayî welat ev pirtûk ji destê hev direvandin.Yên din jî di rê de bûn…Cegerxwîn dizanibû êdî ew proje serketi ye. Piştî wefata wî jî em li ser derxistina pirtûkên wî berdewambûn. Heta niha heşt (8) pirtûkên Cegerxwîn di nav Weşanên Roja Nû de ronahî dîtine. Hêjayî gotinê ye ku hin ji van berheman li Istenbolê di nav Weşanên DENG de jî careke din hatine çapkirin.

Belê Cegerxwîn li Stokholmê jî karê nivîsandinê berdewam dikir. Lê wextê wî ji bo xebatên din jî hebû. Di çar salên dawiya jiyana xwe de li gelek welatên Ewrûpayê geriya, tevî şahiyên Newrozê bû, komcivînên KOMKARê de wek endamê şerefê gotar xwendin, avakirina Enstîtuya Parîsê de beşdar bû, û di meş û mîtîngên kurdan de wek mîlîtanekî dimeşiya, li dijî sefaretên dewletên dagirker bi gencan re dengê xwe bilind dikir.

Cegerxwîn ronakîrekî kurda yê sedsala bîstan e. Ronakbîrekî wisa mezin e ku navê wî wê di dîroka kurdan de, di edebiyata kurdî de û di tarîxa şiyarbûna neteweyî de herdem bête bîranîn. Dibêjin lê; herkes kurê zemanê xwe ye… Cegerxwîn jî kurê zemanê xwe bû! Dibe ku ew hinekî ji zemanê xwe jî pêştatir bû… Melayekî kurda yê pêşverû bû, yanî zanayekî kurda bû yê ku dixwazt dem û dinyayê fehm bike û bi civata xwe bide fehmkirin, û riya rast nîşanî milletê xwe bide… Wî bi dîtin û fehmdariya sosyalîstiyê pêşketina miletê kurd dixwazt. Lewma şaşik û cube ji ser xwe avêt û bi dehsalan li dijî nezaniyê û zordestiya mîllî şer kir. Hertim hêviya xwe ji bo Kurdistaneke Azad zindî hîşt. Xebata xwe domand heta roja mirinê. Lewma wî di dilê milletê kurd de ji xwe re ciyekî germ çêkirîye. Ew ê heta-hetayê di wira de bijî.

Wek me got Cegerxwîn, bê riza dilê xwe ji gelê xwe ji welatê xwe qetiya bû. Wî dixwazt berî mirina xwe keda xwe ya sal û zemanan çapkirî bibîne. Wî ew hêvî û daxwaza xwe bi cî anî. Wek KOMKAR û Roja Nû em pê kêfxweş û serbilind in ku wezîfa derxistin û belavkirina berhemên Seydayê Cegerxwîn bû para me.

Em di 100-saliya Seydayê Cegerxwîn de careke din wî bi rêz û hurmet bi bîr tînin.