B. BOZYEL'İN Yazıları

Seçeneklerin tükenişi

Demokratik değişim seçeneği

Dış koşulların etkisi

Değişimi örgütlemek

Kürt dinamiği

14-15 Temmuz Kurultayı Yaklaşırken

Yeni bir baş ağrısı

Yenilikçiler'in nesi yeni?

Yılmaz'ın hakkını vermek

Demokrasiyi kurumsallaştırmak

Küresel köyde durum vahim

Demokrasiyi kurumsallaştırmak- 2

Halkların vicdanı

Yüzleşmek

Kayıp Kuşak ve Bir Derviş

OPTİMAL

Teslimiyetin hamasetinden, hamasetin teslimiyetine

AB Yolunda 'İte Kaka'

IRAK

Krizi kriz paklar

Asıl Bundan Sonra

Can havliyle

Özgürlükler üzerine pazarlık

Siyasi partiler

Filistin sorununda son perde

Özgürleşme yolu...

Yazmak ile yazmamak arasında

Sırat Köprüsü

Yol haritası vs.

Kürtçe eğitim ve yayın.

Erken seçim vs.

Seçim Pazarı

Kayıp seçim

Bir kez daha Irak

Şovenizm dizboyu

Seçimden çıkartılacak dersler

Ve nihayet seçim gerçekleşti...

GİRİFT

Hep Üstte

Kasvetli bir yeni yıl

Savaş yaklaştıkça

Gündem kayması

Daha neler göreceğiz...

Esirin esiri

Acaba ulusal çıkar kavramı her kapıyı açan tılsımlı bir anahtar mı dır?

Savaşa dair

Savaş mı zor barış mı?

Sınav

Türkiye AB ilişkilerinde yeni durum

Darbe-demokrasi ikilemi

Öylesine...

Yaza uygun yazılar

Dünya damında bir deniz

Bayram BOZYEL

Tanrının, dünyayı yaratırken bir ikiliye özel bir itina gösterdiğinden zerre kadar kuşkum yok. Doğa incisi bu ikili, Van Denizi ve Süphan Dağı'ndan başka bir şey değil. Önce denizden başlayayım.

Bakmayın resmi dilde ona Van Gölü denildiğine, aslında o gerçek anlamda bir denizdir, ve Kürtçede o, Behra Wané yani deniz olarak anılır.

Van Denizi'nin neresinden başlasam, bilmem ki.

Van Denizi'nin bende hayranlık uyandıran en ilginç yanı onun deniz yüzeyinden 1645 metre yüksekte oluşudur. Yani o, dünya damında bir denizdir. Siz Van Denizi'nde yüzerken, bütün diğer dünya denizlerinde insanlar sizden 1645 metre daha aşağı bir seviyede yüzerler. Kendini Van Denizi'nin koynuna bırakarak süzülen biri, güneşe ve göğe, bütün dünya denizlerindeki insanlardan daha yakındır. Bunu düşünmek bile tek başına insanda farklı bir duygu yaratmaz mı?.

Yaşar Kemal, Van Denizi'nin dünyanın en mavi denizi olduğunu söylemekle yerden göğe kadar haklıdır. Bir volkanik deniz olan Van Denizi, durgun havalardaki kıpır kıpır yüzeyi, kendine has o engin ve sakin maviliğiyle insana derin bir huzur verir.

Öte yandan Van Denizi, serinlemek için bulunmaz bir nimet. Çevresindeki yüksek dağlarda dört mevsim eksik olmayan karların erimesiyle beslenen Van Denizi oldukça serindir. Ama insan bir girdikten sonra hemen o serinliğine alışır.

Daha bitmedi.

İçerdiği maddelerden dolayı özel bir karışım oluşturan Van Denizi suyunun, ayrıca sağlığa şifalı olduğunu biliyor muydunuz? Örneğin Van Denizi'nin dünyanın en sodalı ve tuzlu (tuzluluk % 0, 19) iç denizi olduğunu duydunuz mu?

Yapılan araştırmalar, Van Deniz suyunun insan vücudundaki çeşitli yara, egzama ve mantar türü hastalıkları iyileştirdiğini, sinüzit hastalığına da kesin çözüm getirdiğini gösteriyor. Suyunun her gün yeni bir yararı ortaya çıkan Van Denizi'nin en büyük özelliklerinden birisi de cildi güzelleştirmesi.

Bayanların düzenli olarak Van Denizi'nde banyo yapmaları halinde, güzelleştiklerini ve doğal epilasyon sağladığını belirten Prof. Dr. Ersural Suner, "Van Denizi'nde 21 kez banyo yapan bayanların cilt problemleri kalmaz" demekte.*

Öte yandan çevresi karadan 430 km olan Van Denizi'nin etrafı bir kuş cenneti ve dinlenme alanıdır. Doğusunda Akdamar, Çarpanak, Adır ve Kuş adında dört ada bulunur. Bunlardan Akdamar tarihi manastırı ve söylenceleriyle ünlüdür.

İnci Kefali ise sodalı özelliğinden dolayı Van Denizi'nde yaşayabilen tek balık türüdür (canavarı saymıyorum tabi!). Oldukça lezzetli bir balık türü olan İnci kefal halk içinde Van Balığı olarak bilinir. İlginç bir pişirilme yöntemi var. İçi çıkartılmadan tandıra ve fırına verilen bu balığı ilkin biraz çekinerek yemiştim. Sonradan ise onu fena halde sevmeye başladım.

Bana sorarsanız, Van Denizi Süphan Dağı ile bir ikiz oluştururlar. Biri olmadan diğeri eksik kalır sanki. Süphan oturmuş, Deniz ise onun dizinde uzanmış gibidir ve bu bilmem kaç bin yıldan beri böyledir. Kişi olarak bu ikiliyi Güneyden seyretmeye bayılırım hep. Önünüzde masmavi bir deniz ve hemen onun bittiği noktada göğe dayanmış Süphan Dağı. Van Denizi bende görülmemiş bir dinginlik hissi, Süphan Dağı ise derin bir hayranlık uyandırır. Bu, büyük ve yüksek olanın yarattığı bir saygınlık duygusudur aynı zamanda.

Öte yandan, Süphan Dağı'nı izlerken içimde acıyla karışık bir duygu depreşir, daha çocukluğumdan beri yüzlerce kez dinlediğim Siyamend u Xecé'nin hüznüdür belki, bilemem. Esasen Bingöl ve Muş'tan itibaren bütün bu serhat bölgesi bana müthiş bir yalnızlık ve hüzün çağrıştırır, neyse, o konuya belki dönerim bir gün.

Diyarbakır veya Muş üzerinden Rahvan Ovası'na ulaştığınızda ilk önce bütün o heybetiyle Süphan Dağı görünür ve sonra yavaş yavaş Van Denizi belirir. Tatvan'da iken insan kendisini Süphan'a en yakın noktada his eder. Sonra Denizi'n güneyinden Van'a doğru yol aldıkça Süphan da sizinle birlikte yol alır sanki. Mesela Reşadiye'de kendinizi Süphan'a daha da yaklaşmış hissedersiniz. Sonra, dolambaçlı yollarda bir süre Süphan kaybolur ve Akdamar'a ulaştığınızda bir de bakarsınız ki Süphan bir de oradadır ve hatta daha da yakındır. Süphan Dağı'na bu yakınlık Van'da da böyledir, Muradiye dolaylarında da. Esas olan şu ki, Süphan Dağı Deniz'in güney çevresinin her noktası ile neredeyse eşit uzaklıktadır ve söz konusu yanılsamanın nedeni de budur.

Bir gün, yağmurlu bir havadan sonra ilginç bir şey yaşadım. Edremit dolaylarından bakınca bir de ne göreyim; Süphan Dağı o kadar net ve yalın, o kadar berrak ve yakın görünüyordu ki, elimi uzatsam dokunacak kadar sokulmuştu bana. Resmen şaşırıp kalmıştım. Bu manzara, kesinlikle dünyanın en güzel harikası olmalıydı. Sonra arkadaşlar anlattılar; yağmur yağdıktan sonra havadaki nem oranı nerdeyse sıfır dereceye iniyormuş, görüş netliğinin nedeni ise buymuş meğer.

Bu hikaye devam eder...

* Van Postası Gazetesi, Sayı :12821

bbozyel@ixir.com