Kamer Beysülen
“Adım Adım Özgür Kürdistan” elinize aldığınız zaman bitirmeden
bırakmak istemeyeceğiniz akıcılıkta, bir anı-gözlem kitabıdır.
Kürt Politikacı, Yazar-Şair Kemal Burkay’ın kaleme aldığı;
“Adım Adım Özgür Kürdistan” isimli kitap.
Birinci baskısı yurt dışında Roja Nû Yayınları, ikinci baskısı
ise Diyarbakır’da, Deng Yayınları tarafından 2006 yılında
yapılan kitap iki bölümden oluşuyor.
Yazar; birinci bölümde 1992 yılı yani körfez krizi sonrasında,
ikinci bölümde ise; Saddam sonrası Güney Kürdistan’a yaptığı
gezi izlenimlerini anlatıyor.
“…Burada dört bir yan Kürdistan’dır: Cudi ve Cizre, Sılopi,
Zaho ve Derik… Ama üç ülkenin sınırları burada Kürdistan’ı
bir bıçak gibi keserler. Dikenli teller ve mayın tarlaları,
kışla ve karakollar, nöbetçi kuleleri ve panzerler köyleri,
kentleri, tarlaları hatta Dicle ve Habur’un sularını keserler...
Burası Kürtlerin ülkesidir ama Kürtlere zindan olmuştur”.
Yazar, kitapta izlenimleriyle birlikte; Güney Kürdistan’da,
Mele Mustafa Barzani Liderliğinde başlayan Partizan savaşı,
Mahabat Kürt Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği’ne yapılan uzun
yürüyüş ve11 yıl sonra geri dönüş. 1961 ayaklanması, 1975
yenilgisi gibi, yaşanan birçok önemli olaya vurgu yapıyor.
Güney Kürtlerinin özgürlüklerini kazanmak için neler yaptıklarını,
mücadelelerini, ilişkilerini, peşmergeleri, yakılan-yıkılan
köy ve kentleri, kimyasal katliamda yaşamını yitiren binlerce
insan ve diğer canlıları anlatıyor. Ama yalnızca bunlar değil;
tarih, edebiyat, üniversiteler, yaşam biçimleri ve Kürdistan’ın
doğal güzellikleri de şiir tadında işlenmiş. İnsan okurken,
kendini Kürdistan’da hissediyor:
“…Ceviz gölgesinde oturmuşuz. Az ötede yamaçtan aşağı gür
bir su akıyor. Sesi tanıdık bir türkü gibi. Kürtçe bir türkü;
uzun, hayatın binbir gelgitiyle, sevinç ve keder dolu… Suyun
kıyısında ısırgan otları boy atmış. Yaklaşınca yüzlerce kelebek
birden havalanıyor. Beyaz, külrengi, sarı ve daha nice renklerde…
Cevizin kökü üzerinde bir çift sincap oynaşıyor; bize yakınlar
ama kaçmıyorlar”.
1992 yılındaki gezi izlenimleri, Kürtçe olarak kaleme alınır
ve o zaman yayınlanmakta olan Azadî Gazetesi’nde, Ali Dicleli
adıyla, “Gav bi Gav Kurdistana Azad” başlığı altında bölümler
halinde yayınlanır. Gezi notları kitap olarak hazırlandığı
zaman, orijinali Kürtçe olan birinci bölüm yazıları da yazarı
tarafından Türkçeye çevrilmiş ve ikisi birleştirilerek okurun
ilgisine sunulmuştur.
2004 yılındaki gezi izlenimleri ise Türkçe olarak kaleme
alınır ve Dema Nû gazetesinde bölümler halinde yayınlanır.
Yazar ikinci gezi izlenimlerini neden Türkçe yazdığını şu
sözlerle açıklıyor:
“… Ama bu kez Kürtçe bilmeyen okurlarımın da onları izleyebilmesi
için Türkçe kaleme aldım. Türk dostlarımızda, kendi basın-yayın
organlarının ‘Kuzey Irak’ demekte ısrar ettiği şu binlerce
yıllık Kürdistan’ın güney parçasında, yani adıyla sanıyla
Güney Kürdistan’da, neler olup bittiğini bir de bizden, Kürt
tarafından dinlesinler istedim”.
Özcesi 32 adet renkli resmin de yer aldığı bu kitap; Güney
Kürdistan’la ve bu parçadaki Kürt devrimiyle ilgili olarak
toplu ve öz bilgiler sunuyor.
Kitap için söylenecek ve yazılacak çok şey var, ancak “bazı
şeyler anlatılmaz okunur”.