Navenda Nûçeyan- Wek tê zanîn, Dewleta Tirk, ji bo pêþî
li serlêdana Kurdên ku gundên wan hatine þewitandin û valakirin,
ya Dadgeha Mafê Mirovan ya Ewrupayê bigre, qanûneke tezmînatê
derxist û li gor vê qanûnê, divê tevê zirar û ziyana wan
bidana. Lê eþkere bû ku dewlet dixwaze bi erzanî, ji vê zerar
û ziyana gundiyên kurd, xilas bibe.
Li gor ku ji aliyê çapemeniya tirk ve hatiye belavkirin,
eþkere bû ku ew komisyonên ku ji bo destnîþankirina zerara
Kurdên ku gundên wan hatine þewitandin û valakirin, hatibûn
avakirin, hêviyên gundiyan pûç kirin. Lewra, komisyonên ku
ji bo tespîtkirina zerar û ziyana gûndên bajarê Mêrdînê hatine
avakirin, -qaþo ev komisyon, serbixwene- piþtî xebat û lêkolînên
demdirêj eþkere kirin ku ji bo zerara gundiyên kurd, ji hezarek
û heta 8 hezarî TL yê nû zerar hatiye tespîtkirin. Ev jî
dide nîþandan ku armanca dewletê, ne tezmînat dayîn e, ji
bo pêþî li serlêdana wan ya Dadgeha Mafê Mirovan ya Ewrûpayê
bigre ye.
Bi qasî ku hatiye bidestxistin, ew komisyona ku di bin birêvibiriya
Parêzgariya bajarê Mêrdînê de hatiye avakirin, bi raporek
xebat û lêkolînên xwe biencam kiriye û qaþo zerara gundiyên
Mêrdînê tespît kiriye. Li gor rapora encama van lêkolîn û
tespîtkirina zeraran ya komisyona Mêrdînê, her gundiyeke
mala wi hatiye þewitandin an jî mecbûr maye û koç kiriye,
divê ji hezarek û heta 8 hezarî TL yê nû, dewlet tezmînat
bide wan.
Wek nimûne; vê komisyonê, di rapora xwe de ji bo gundê Duygulu
yê navçeya Omeriyan ya bi ser bajarê Mêrdînê re ku di sala
1992-an de hatibû valakirin, ji bo malbatek ku xaniyeke wî
yê dutebeq ku ji sê ode û ji du axuran pêk tê hatiye xirabkirin
û 48 donim rez, 6 perçe erdê bejî, 20 darên behivan, 5 darên
hermî û 2 darên bihokên wî hatine þewitandin û herweha 10
mî, 20 bizin, 2 ker, 1 ga û 50 mirîþkên wî hatine telefkirin,
5 hezar û 2 sed TL yê nû tezmînat destnîþan kiriye. Ango
zerara vê malbatê 5 hezar çêbûye û wê dewlet ewqas bide wî.
Vê komisyonê, herweha serlêdana hin gundiyan jî, ji ber ku
ji aliyê hêzên leþkerî ve nehatiye piþtrastkirin, nepejrand
û got; “hûn nikarin tezmînat werbigrin.”
Li ser vê rapora bêbinî û pêkenî, parêzerê gundiyan Medeni
Ayhan, ragihand ku ev teklîfa dewletê bi tu þêweyek nayê
qebûlkirin û teklîfeke pêkenî ye. Medeni Ayhan, herweha diyar
kir ku wê serî li Dadgeha Mafê Mirovan ya Ewrûpayê bidin.
Lewra, tu çareyeke wan nema ye.
