Mexsed jı “nizam”ê tevayiya hêzên eskeri ye; dı dema Osmaniyan da jı tevayiya wan hêzan ra “nizam” ji dıhat gotın. Mexsed jı “sefer”ê ji şer e; dı nava Kurdan da jıbo wi şeri “sefer”, jıbo sala despêka wi ji, ku sala 1914’an bûye, “sala seferê” hatiye gotın.

Vê kırarê dı straneka geli ya cıvatan da ji disa dı forma mêjedema nêzik da weha ci gırtiye:

“Yadê rebenê, ez çûme çemê Bışirika şewıti, ez daketım

Yadê rebenê, xewka mı hat, vê sıbekê, lê, ez raketım

Xwedê zane, ez dı nava heval û hogırên xwe da çıqas bılınd fırim,
nızım lı erdê ketım”.

Wek ku diyar e, kırar lı vır dı dûwayiya malıka pêşin da dıgel pêşeka “da”yê bûye kırareka sazber û bı awayê “daketım” ci gırtiye; dı dûwayiya malıka paşin da ji wek kırareka xweber bı awayê “ketım” ci gırtiye. Tıştê jı me ra pêwist ev e ku, kırar dı her du awayan da ji bê tipa “f”yê bı kar hatiye anin û hatiye gotın “daketım” û “ketım”, ne “dakeftım” û “keftım”.

Vê kırarê dı hın peyvên me yên pêşiyan da ji ci gırtiye. Mesela, dı peyveka pêşiyan da dı forma bêdem da weha ci gırtiye: “Ketın û rabûn jı mêran ra ye”. Ev peyva pêşiyan lı ser kesên xurt û zexm ên wısa tê gotın ku, lı ber bûyerên gıran û dıjwar qels nabın, dema bûyerên zor û dıjwar lı wan bıqewımın, lı ser lıngên xwe dıminın, qels nabın û natewın. Mexsed ew e ku kesên xurt û zexm hem dı rewşên hêsan ên wek rabûnê da, hem ji dı rewşên dıjwar ên wek ketınê da, xurt û zexm dıminın, sıst nabın.

Kırarê dı peyveka pêşiyan a di da ji dı forma mêjedema nêzik da weha ci gırtiye: “_êr jı kendalan ket, rovi bı şekalan ket”. Ev peyva pêşiyan lı ser kesên keysperest û lıştok (menfeetperest) ên wısa tê gotın ku, dema hın kesên ehl û kêrhati jı meydanê dıkevın, ew xwe davêjın meydanê û dıxwazın jı wê rewşê mefadar bıbın, istifade bıkın û bı wi awayi lışt (menfeet) bıgihinın destên xwe. Kesên wısa keysperest tên şıbandın bı roviyeki ku pıştê wındabûna şêrek xwe davêje meydanê û lı pey lıştan, lı pey menfeetan dıçe, dıxwaze wê valayiya lı pey şêr, lı ser hesabê xwe û jıbo lışta xwe bı kar bine. Bı wê şıbandınê dı heqê kesên wısa da ev peyva pêşiyan bı kar tê anin.

Dı peyveka pêşiyan a di da ji vê kırarê hem dı forma mêjedema dûr da, hem ji dı forma nûdemê da weha ci gırtiye: ”Deve jı devetiyê ketiye, jı hope-hopê nakeve”. Ev peyva pêşiyan lı ser kesên fortek ên wısa tê gotın ku, dema mecal û imkan jı destên wan derdıkevın ji, jı fortên xwe naminın û dıxwazın bı fortan xwe nişan bıdın, bı wi awayi bala kesên di ber bı xwe bıkışinın. Kesên wısa tên şıbandın bı deveyeka ku hêza wê nemaye, lê disa wek berê “hope-hop” dıke. Bı wê şıbandınê dı heqê wan kesan da ev peyva pêşiyan tê gotın.